Kızılcahamam'da çocuk, ergen ve yetişkin ruh sağlığı hakkında bilgi arayan aileler için sayfamıza hoş geldiniz. Uyku, büyüme çağındaki gençlerin ruh hâlini ve okul hayatını doğrudan etkiler.
Bu sayfanın konusu: Ergenlerde uyku düzeni
Ergenler neden geç uyur?
Ergenlikte vücudun iç saati biyolojik olarak ileri kayar: uyku hormonu melatonin akşam daha geç salgılanmaya başlar ve ergen kendini gece geç saatlere kadar uyanık hisseder. Okulun erken başlaması ise bu doğal ritimle çatışır. Buna akşam ekran kullanımı, yoğun ödev ve sosyal hayat da eklenince ergen haftalar boyunca yetersiz uyur, hafta sonları ise öğlene kadar uyuyarak açığı kapatmaya çalışır. Bu dalgalanma iç saati daha da bozar.
Ne kadar uyku gerekir?
On üç ile on sekiz yaş arasındaki gençlerin her gece yaklaşık sekiz ile on saat uyuması önerilir. Pek çok ergen bunun belirgin biçimde altında uyur. Yetersiz uyku dikkat ve bellek sorunlarına, sinirliliğe, ruh hâlinde dalgalanmalara ve okul başarısında düşmeye yol açar; kaygı ve depresyon riskini de artırır.
Ekranların etkisi
- Ekran ışığı melatonin salgısını geciktirir
- Sosyal medya ve oyunlar zihni uyarır, uykuya geçişi zorlaştırır
- Gece gelen bildirimler uykuyu böler
- "Bir video daha" alışkanlığı yatış saatini sürekli öteler
Uyku düzenini düzeltmek
Hafta içi ve hafta sonu kalkış saatleri arasındaki farkı iki saatin altında tutmak, sabahları perdeleri açıp gün ışığına çıkmak ve yatmadan bir saat önce ekranları bırakmak iç saati düzenler. Telefonun geceleri yatak odası dışında şarj edilmesi aile kuralı olarak konabilir; bu kuralın ebeveynler için de geçerli olması uyumu kolaylaştırır. Öğleden sonra kafeinli içecekleri ve enerji içeceklerini kesmek de uykuya geçişi kolaylaştırır.
Ne zaman uzmana başvurmalı?
Uyku sorunu bu düzenlemelere rağmen sürüyorsa, ergen sabahları okula gidemeyecek kadar uyanamıyorsa ya da uykusuzluğa keyifsizlik, kaygı, ani öfke ya da içine kapanma eşlik ediyorsa bir çocuk ve ergen psikiyatristinin değerlendirmesi gerekir. Uyku sorunları depresyonun ilk işaretlerinden biri olabilir.
Kızılcahamam'da psikiyatriye başvuru
Kızılcahamam'da yaşayan aileler, ergenlerde uyku düzeni bozukluğu ve eşlik eden ruhsal belirtiler için çocuk ve ergen psikiyatristlerine ya da psikiyatri polikliniklerine randevuyla başvurabilir. İki hafta boyunca tutulan bir uyku günlüğü değerlendirmeyi kolaylaştırır.
Sık sorulan sorular
Ergenin hafta sonu öğlene kadar uyuması zararlı mı?
Arada bir zararsızdır; ama sürekli olursa iç saati bozar ve pazartesi sabahını zorlaştırır.
Uyku için melatonin verebilir miyim?
Ergenlerde melatonin kullanımı hekimle konuşulmalıdır; önce uyku düzeni ve ekran alışkanlıkları ele alınır.
Telefonunu geceleri almalı mıyım?
Yasak yerine birlikte belirlenen bir aile kuralı daha etkilidir; telefonun yatak odası dışında şarj edilmesi iyi bir başlangıçtır.
Uyku sorunu depresyon belirtisi olabilir mi?
Evet; keyifsizlik ve içine kapanma eşlik ediyorsa değerlendirme yapılmalıdır.
Kaç saat uyumalı?
On üç ile on sekiz yaş arasında gece yaklaşık sekiz ile on saat önerilir.