Yenimahalle Psikiyatri: Çocuk, Ergen ve Yetişkin Ruh Sağlığı

Ankara Yenimahalle'de psikiyatri ve ruh sağlığı konularında bilgi edinebileceğiniz sayfamıza hoş geldiniz. Ruh hâli; mevsimlere, yaşam olaylarına, uykuya ve bedensel sağlığa göre değişebilir. Bazı değişiklikler kendiliğinden geçerken bazıları her yıl tekrarlar ve destek gerektirir. Bu sayfada çocuk, ergen ve yetişkin psikiyatrisine ilişkin genel bilgileri bulacaksınız; ayrıntılı konumuz ise sonbahar ve kış aylarında başlayan mevsimsel depresyon.

Bu sayfanın konusu: Kış depresyonu

Mevsimsel depresyon nedir?

Mevsimsel depresyon, en az iki yıl üst üste aynı mevsimde başlayıp aynı mevsimde sona eren depresyon dönemleridir. En sık biçimi sonbaharda başlar, kış boyunca sürer ve ilkbaharda düzelir. Gün ışığının azalması, beynin biyolojik saatini ve duygudurumla ilişkili hormon ve kimyasal dengeyi etkiler. Kadınlarda ve genç yetişkinlerde daha sık görülür; daha önce depresyon geçirmiş kişilerde ve ailede depresyon öyküsü olanlarda risk daha yüksektir.

Belirtiler

• Neredeyse her gün süren keyifsizlik ve isteksizlik
• Normalden çok daha fazla uyuma, sabah kalkmakta zorlanma
• Gün boyu süren ağırlık ve enerji düşüklüğü
• Karbonhidrat ve tatlıya yoğun istek, kilo artışı
• Sosyal ortamlardan çekilme, "kış uykusuna yatma" hissi
• Odaklanmakta güçlük, işe ve okula motivasyon kaybı

Belirtiler yalnızca birkaç günlük bir "kış hüznünden" ibaret değildir; haftalarca sürer ve günlük yaşamı belirgin biçimde etkiler.

Kış hüznü ile depresyon arasındaki fark

Pek çok kişi kış aylarında biraz daha yorgun ve evde kalmaya meyilli hisseder; bu olağan bir dalgalanmadır. Mevsimsel depresyonda ise belirtiler iş, okul ve ilişkileri zorlayacak düzeydedir, kişi sorumluluklarını yerine getirmekte güçlük çeker ve kendini değersiz ya da umutsuz hissedebilir. Ayrıca her yıl benzer zamanlarda tekrar eder. Bu düzen fark edildiğinde önceden önlem almak mümkündür.

Işık tedavisi

Işık tedavisi, mevsimsel depresyonda kanıta dayalı bir yöntemdir. Kişi sabahları belirli bir süre, özel olarak üretilmiş yüksek yoğunluklu ışık kutusunun karşısında oturur; ışık gözle doğrudan bakılmadan, yüzün önünden alınır. Etkisi genellikle birkaç gün ile iki hafta içinde başlar. Göz hastalığı olanlar, bazı ilaçları kullananlar ve bipolar bozukluğu olan kişiler ışık tedavisine başlamadan önce mutlaka hekime danışmalıdır; çünkü ışık bazı kişilerde taşkınlık dönemini tetikleyebilir.

Gün ışığı ve yaşam düzeni

• Sabahları perdeleri açın, mümkünse ilk bir saat içinde dışarı çıkın.
• Kapalı ve bulutlu günlerde bile öğle saatlerinde 20–30 dakikalık bir yürüyüş yapın.
• Çalışma masanızı pencereye yakın konumlandırın.
• Hafta sonları da aynı saatte uyanın; uzun uykular yorgunluğu artırır.
• Düzenli egzersizi kış aylarında da sürdürün; kapalı alan sporları iyi bir seçenektir.
• Sosyal planlarınızı önceden takvime yazın; evde kapanmanın önüne geçer.

Psikiyatride tedavi

Psikiyatrist belirtilerin şiddetini, mevsimle ilişkisini ve daha önceki dönemleri değerlendirir; tiroid ve D vitamini düzeyi gibi tahliller isteyebilir. Hafif ve orta şiddetteki tablolarda ışık tedavisi ve yaşam düzeni değişiklikleri çoğu zaman yeterlidir. Belirtiler ağırsa ya da bu yöntemler yetersiz kalırsa antidepresan tedavi önerilebilir; bazı kişilerde her yıl sonbaharda tedaviye önleyici olarak başlanması planlanabilir. Bilişsel davranışçı terapi de kış aylarına yönelik olumsuz düşünce kalıplarıyla çalışarak etkili bir destek sağlar.

Yaz depresyonu da olur mu?

Daha seyrek olsa da bazı kişilerde depresyon yaz aylarında başlar. Bu tabloda kış depresyonunun aksine uykusuzluk, iştahsızlık, huzursuzluk ve kaygı daha belirgindir. Sıcak, uzun günler ve değişen günlük düzen tetikleyici olabilir. Yaz depresyonunda da tedavi seçenekleri vardır ve değerlendirme aynı biçimde yapılır.

Önceden önlem almak

Her yıl aynı dönemde zorlanan kişiler için en etkili yaklaşım, belirtiler başlamadan önlem almaktır. Ekim ve kasım aylarında sabah ışığına çıkma, egzersiz ve sosyal etkinlik planı yapmak, hekimle önceden görüşerek gerekirse tedaviye zamanında başlamak, kış aylarını çok daha kolay geçirmeyi sağlar.

Ruh hâli ve ışık günlüğü

Mevsimsel depresyon yaşayan kişiler için birkaç ay boyunca kısa bir ruh hâli günlüğü tutmak, belirtilerin ne zaman başladığını ve neyin iyi geldiğini görmeyi kolaylaştırır. Her gün enerji düzeyinizi, uyku sürenizi, dışarıda geçirdiğiniz zamanı ve duygudurumunuzu 1–10 arasında puanlamanız yeterlidir. Bu kayıtlar, bir sonraki yıl için önleyici planın ne zaman başlaması gerektiğini de gösterir.

Pek çok kişi, sabah gün ışığına çıktığı ve hareket ettiği günlerde kendini belirgin biçimde daha iyi hissettiğini bu günlüklerde fark eder. Bu farkındalık, kış aylarında alışkanlıkları sürdürmek için güçlü bir motivasyon kaynağı olur.

Kışın iş ve okul hayatı

Mevsimsel depresyon kış aylarında iş ve okul performansını belirgin biçimde etkileyebilir: sabah kalkmak zorlaşır, dikkat dağılır, işler birikir. Bu dönemde iş yükünü olabildiğince dengelemek, önemli projeleri mümkünse ışığın daha bol olduğu aylara planlamak ve sabah saatlerini gün ışığına yakın geçirmek yardımcı olur.

Öğrenciler için ders çalışma saatlerini akşamdan çok gündüze kaydırmak, kütüphane gibi aydınlık ortamlarda çalışmak ve sınav dönemlerinde uyku düzenini korumak önemlidir. Belirtiler okul ya da iş yaşamını ciddi biçimde etkiliyorsa, işverenle ya da okul rehberlik servisiyle konuşmak ve tedavi desteği almak gerekir.

Yenimahalle'de psikiyatriye başvuru

Yenimahalle'de yaşayanlar kış aylarında tekrarlayan keyifsizlik, aşırı uyku ve isteksizlik için psikiyatri polikliniklerine ya da muayenehanelere başvurabilir. Geçmiş yıllarda belirtilerin hangi aylarda başlayıp bittiğini hatırlamaya çalışmak tanıyı kolaylaştırır.

Sık sorulan sorular

Diğer ilçeler